Çocuğunuzda konuşma sırasında takılmalar, ses ya da hece tekrarları fark ettiyseniz, “Bu kekemelik mi, yoksa geçecek bir dönem mi?” diye düşünüyor olabilirsiniz. Aşağıdaki kısa değerlendirme, gözlemlerinizi yapılandırmanıza ve bir uzman görüşünün sizin için ne kadar öncelikli olduğunu anlamanıza yardımcı olmak için hazırlandı.
2–5 yaş arasında pek çok çocuk, dili hızla geliştiği için zaman zaman takılır. Bu takılmaların büyük kısmı gelişimseldir ve kendiliğinden geçer. Ancak bazı işaretler, bir uzmana danışmanın önemli olduğunu gösterir. Buradaki sorular, araştırmalarda kekemeliğin kalıcılaşma riskiyle ilişkilendirilen göstergelere dayanır.
Bir uzmana danışmayı düşündüren işaretler
- Takılmaların 6 aydan uzun süredir devam etmesi
- Ailede kekemelik öyküsünün bulunması
- Çocuğun konuşurken gerginlik, göz kırpma ya da beden hareketi göstermesi
- Bazı kelimelerden veya konuşmaktan kaçınmaya başlaması
- Çocuğun konuşmasından rahatsız olduğunu belli etmesi
- Takılmaların zamanla azalmak yerine giderek artması
Sık sorulan sorular
Kekemelik kendiliğinden geçer mi?
Erken çocuklukta kekeleyen çocukların büyük bölümü (yaklaşık %65–80) ergenliğe varmadan kendiliğinden iyileşir. Ancak geri kalan kısım kekemeliğiyle yaşamaya devam eder ve hangi çocuğun hangi gruba gireceğini önceden kesin söylemek mümkün değildir. Bu nedenle belirtiler sürüyorsa bir değerlendirme önerilir.
Bu test tanı koyar mı?
Hayır. Bu yalnızca bir farkındalık ve tarama aracıdır; tıbbi tanı yerine geçmez. Kesin değerlendirme yalnızca yüz yüze yapılan profesyonel inceleme ile mümkündür.
Çocuğum kaç yaşında değerlendirilmeli?
Takılmalar 6 ayı geçtiyse, çocuk konuşurken zorlanıyorsa ya da ailede kekemelik öyküsü varsa yaş fark etmeksizin bir değerlendirme önerilir. Palin PCI gibi yöntemler özellikle 2–7 yaş için uygundur.
Çocuğuma “yavaş konuş” demeli miyim?
Hayır. “Yavaşla”, “derin nefes al”, “düşün de konuş” gibi uyarılar çoğu zaman kekemeliği artırır. Bunun yerine sabırla dinlemek, kendi konuşma hızınızı düşürmek ve sözünü kesmemek daha yararlıdır.